اثرات بهداشتی قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا - مقایسه بین دوچرخه سواری و رانندگی با خودرو
از سال1990، مطالعاتی مختلفی برای اندازه‌گیری میزان آلودگی هوا در ارتباط با انواع مختلف حمل‌ونقل انجام‌شده است (Kaur et al.2007 ). در مطالعات اخیر بر روی ذرات ریز و بسیار ریز (ذرات به ترتیب با قطر آیرودینامیکی ≤2.5 میکرومتر و ۱/۰ میکرومتر) تأکید شده است، چراکه این ذرات، آلاینده‌های اصلی تهدیدکننده سلامتی انسان هستند. رانندگی یا دوچرخه‌سواری در ترافیک ممکن است باعث قرارگیری افراد به‌طور قابل‌توجهی در معرض آلودگی هوا با غلظت‌های بالا شود. در جدول ۱ به‌طور خاص قرار گرفتن در معرض آلودگی بین رانندگی با خوردو و دوچرخه‌سواری مقایسه شده است. (Van Roosbroeck et al. 2007; Beck et al 2009a,b; Fruin et al. 2004; Marshall et al, 2006 ).|
شهر |
قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا حین دوچرخه‌سواری و رانندگی با خودرو |
آلاینده |
متوسط تراکم آلاینده برای خودرو ((μg/m³ |
متوسط تراکم آلاینده برای دوچرخه ((μg/m³ |
نسبت خودرو به دوچرخه |
منبع |
|
|
آمستردام |
دو مسیر درون‌شهری برای حدود یک ساعت در ماه‌های ژانویه و مِی |
CO BTEX |
۴۸۳۳ ۳۳۲ |
۱۷۳۰ ۹۹ |
۲/۸ ۳/۴ |
van Wijnen et al. 1995 van Wijnen et al. 1995 |
|
|
کپنهاگن |
دو خودرو و دو دوچرخه‌سوار در مسیر درون‌شهری ۶/۷ کیلومتری در صبح دو روز در تابستان ۱۹۹۸ |
BTEX TSP |
۴۴ ۴۴ |
۱۵۰ ۷۵ |
۰/۳ ۰/۶ |
Rank et al. 2001 Rank et al. 2001 |
|
|
لندن |
سه مسیر مرکزی ( یک مسیر مرکزی، دو تا بخش دیگر بخش‌های خارجی‌تر)، ژوئیه ۱۹۹۹ و فوریه ۲۰۰۰. تعداد : 96 (سفر با دوچرخه)، 54 ( سفر با خودرو) |
PM2.5 EC |
۳۷ ۲۹ |
۲۸ ۱۸ |
۱/۳۲ ۱/۶ |
Adams et al. 2001 Adams et al. 2002 |
|
|
لندن |
دو مسیر ( حدود ۱ کیلومتر) کوتاه (یکی دارای ترافیک سنگین و دیگری مخلوط) در بهار ۲۰۰۳ |
EC |
۳۹ |
۲۵ |
۱/۶ |
Gegisian 2003 |
|
|
لندن |
دو مسیر ( حدود ۱ کیلومتر) کوتاه (یکی دارای ترافیک سنگین و دیگری مخلوط) در بهار ۲۰۰۳ |
PM2.5 UFP CO |
۳۸ ۹۹۷۳۶ ۱۳۰۰ |
۳۴ ۹۳۹۶۸ ۱۱۰۰ |
۱/۱۲ ۱/۰۶ ۱/۱۸ |
Kaur et al. 2005 Kaur et al. 2005 Kaur et al. 2005 |
|
|
هادرزفیلد |
سفری به طول ۷ مایل از روستایی به شهر هادرزفیلد، دوچرخه‌سواری در امتداد بزرگراه اصلی و مسیر دوچرخه. شش نمونه در ماه سپتامبر / اکتبر ۱۹۹۶ |
Abs |
۷/۶ |
۲/۷ ۶/۳ |
۲/۶ ۱/۲ |
Kingham et al. 1998 |
|
|
۱۱ شهر هلند |
دوچرخه‌سواری و رانندگی به‌صورت هم‌زمان بین نقطه شروع و پایان در بعدازظهر در ۱۱ شهر بزرگ هلند. حدود ۱۲ مسیر در هر شهر ، زمان نمونه‌گیری حدود ۳ ساعت در هر شهر، یک روز در هر شهر در پاییز ۲۰۰۶ |
UFP PM2.5 |
۲۵۵۴۵ ۴۹ |
۲۴۳۲۹ ۴۵ |
۱/۰۵ ۱/۱۱ |
Boogaard et al. 2009 Boogaard et al. 2009 |
|
|
آرنهم، هلند |
دو ساعت در صبح در شرایط ازدحام دوچرخه‌سواران، خودروها، مسافران اتوبوس در یک مسیر شهری در یک شهر متوسط |
UFP PM2.5 Abs |
۴۰۳۵۱ ۷۵ ۸/۸ |
۴۴۲۵۸ ۷۲ ۶ |
۱/۴۸
|
Zuurbier et al. 2010 Zuurbier et al. 2010 Zuurbier et al. 2010 |
به‌طورکلی تجربه قرار گرفتن در معرض آلودگی برای کسانی که با خودرو رانندگی می‌کنند با نرخ ۱/۱۶ برای PM2.5، 1/01 برای ذرات بسیار ریز و ۱/۶۵ برای عنصر کربن یا دوده بیشتر از کسانی است که دوچرخه‌سواری می‌کنند. بااین‌حال افزایش فعالیتهای بدنی باعث می‌شود که دوچرخه‌سواران بیشتر از رانندگان عمل دم و بازدم را انجام دهند. برآوردهای دو مطالعه هلندی نشان می‌دهد که دوچرخه‌سواران ۲/۳ برابر (van Wijnen et al. 1995) و ۲/۱ برابر (Zuurbier et al. 2009) بیشتر از رانندگان خودروها هوا را تنفس می‌کنند. بنابراین، میزان استنشاق ذرات ریز و به میزان کم ذرات کربنی در دوچرخه‌سواران ممکن است بالاتر باشد. تفاوت دوچرخه‌سواران و رانندگان خودرو برای قرار گرفتن در معرض آلودگی به عوامل زیادی همچون مسیر انتخاب‌شده، سرعت خودرو، مدت‌زمان سفر، نوع ماشین، وضعیت نفس‌گیری، رفتار رانندگی و شرایط آب و هوایی بستگی دارد (Kaur et al. 2007). مدت‌زمان سفر ممکن است برای دوچرخه‌سواران بالاتر باشد، هرچند این ممکن است به‌شدت وابسته به موقعیت و وضعیت باشد. به‌عنوان‌مثال در مطالعه‌ای که در ۱۱ شهر هلند انجام شد، تفاوت معنا‌داری بین زمان سفر با دوچرخه و رانندگی با خودرو شخصی وجود نداشت(Boogaard et al. 2009)، اما برای سفرهای طولانی‌تر، زمان سفر خودروها کمتر از دوچرخه‌ها می‌باشند(Zuurbier et al. 2010).
مقایسه افزایش یا کاهش طول عمر
برای افرادی که برای سفرهای کوتاه مدت، شیوه سفر خود را از ماشین به دوچرخه تغییر داده اند، تاثیرات مثبتی بر نرخ مرگ و میر ناشی از فعالیتهای بدنی ناشی از دوچرخه سواری تخمین زده شده است. این تاثیرات مثبت به طور قابل توجهی بزرگتر از مرگ و میر بلقوه ناشی از استنشاق آلودگی هوا و سوانح ترافیکی است. افزایش امید به زندگی برای هر فرد ناشی از افزایش فعالیتهای بدنی بین ۳ تا ۱۴ ماه تخمین زده شده است ( جدول شماره 2). کاهش امید به زندگی به علت آلودگی هوا ( 0.8- 40 روز) و حوادث ترافیکی (5- 9 روز ) بسیار کوچک بودند. به طور متوسط، مزایای ناشی از دوچرخه سواری در مقایسه با افرادی که مد حمل‌ونقلی خود را تغییر داده اند، 9 برابر بزرگتر از خطرات دوچرخه سواری، محاسبه شده است. وقتی پایین ترین تخمین برای فعالیتهای بدنی با بیشترین نرخ تخمینی آلودگی هوا و حوادث ترافیکی (نسبت مزایا به ریسک‌ها ) مقایسه شد، تعداد سال‌های تخمین زده شده از افزایش طول عمر هنوز بیشتر از کاهش طول عمر بود.
|
عامل استرس زا |
ریسک مرتبط |
افزایش سال‌های عمر |
افزایش سالها یا ماه‌های عمر برای هر فرد |
|
آلودگی هوا |
1/010 - 1/053 |
1/106- تا 55/163- |
0/8- تا 40- روز (21- روز) |
|
حوادث ترافیک |
0/900 - 1/0100 |
6/422- تا 12/856- |
5- تا 9- روز (7- روز) |
|
فعالیتهای فیزیکی |
0/900- 0/500 |
۵۴۶/۷۶۴ تا ۱۱۱/۰۲۷ |
۳ تا ۱۴ ماه (8 ماه) |
جدول 2 – خلاصه ای از تاثیر تغییر شیوه سفر بر همه علت‌های مرگ و میر، برای افرادی که مد حمل‌ونقل خود را از ماشین به دوچرخه تغییر داده اند.
مزایای نسبی ۷.۵ کیلومتر در برابر ۱۵ کیلومتر دوچرخه سواری احتمالا مشابه اند. 15 کیلومتر دوچرخه سواری ( رفت و آمد یکساعته) کاهش سال‌های عمر ناشی از آلودگی هوا از 20 – 40 روز بر اساس PM 2.5 و کاهش سال‌های عمر ناشی از حوادث رانندگی از 5 – 9 روز را در پی دارد. کل روزهای کاهش عمر تخمین زده شده برای هر فرد به ترتیب برابر است با ۴۹ روز برای ۱۵ کیلومتر و ۲۵ روز برای ۷.۵ کیلومتر است. ریسک نسبی فعالیتهای بدنی با رویکردی که در اینجا استفاده شده است افزایش یافته، اما اندازه گیری آن سخت است. با استفاده از داده‌های Matthews و دیگران، برای مسافت ۷.۵ کیلومتری، ریسک نسبی ۰.۷۹ و برای مسافت مسافت ۱۵ کیومتری ریسک نسبی ۰.۶۶ را در پی دارد. این ریسک‌های نسبی به معنی بهبود ۲۸۰ و ۱۷۳ روزی عمر است.
|
عامل استرس زا |
رده سنی |
نرخ مرگ و میر پایه |
میانگین خطر نسبی |
افزایش یا بهبود سال‌های عمر |
کاهش یا افزایش روز‌ها / ماه‌های عمر هر فرد |
|
آلودگی هوا |
39-18 |
۲۳۸ |
۱.۰۳ |
4153- |
3- روز |
|
حوادث ترافیکی |
39-18 |
۲۳۸ |
سن 29-18 : 0.996 |
806- |
0.6- روز |
|
فعالیتهای بدنی |
39-18 |
۲۳۸ |
۰.۷۰ |
۴۱۵۸۰ |
۱ ماه |
جدول 3 - تجزیه و تحلیل افزایش/ کاهش سال‌های عمر ناشی از تغییر مد حمل‌ونقلی به استفاده از دوچرخه برای ۷.۵ کیلومتر سفر برای گروه‌های سنی مختلف
خلاصه نتیجه گیری
این مقاله نشان می‌دهد ضمن اینکه آلاینده‌ها و حوادث ترافیکی ناشی از تغییر شیوه سفر از خودرو به دوچرخه سلامتی انسان را به خطر می‌اندازند، اما تحرکات بدنی و فعالیتهای فیریکی ناشی از دوچرخه سواری به مراتب تاثیر بیشتری بر افزایش روزهای عمر و سلامتی انسان می‌گذارند و به طور کلی سلامتی ناشی از دوچرخه سواری به طور قابل توجهی بیشتر از خطرات دوچرخه سواری به نسبت رانندگی با خودرو است.
راهنمای آلاینده‌ها
- Co : منوکسیدکربن- BTEX: مجموع بنزن، تولوئن، اتیل بنزن و زایلن
- TSP: ذرات معلق - PM2.5: غلظت جرمی ذرات کمتر از ۵/۲ میکرون
- EC: عنصر کربن، معادل دوده ( دیزل)
- UFP : ذرات نانومقیاس با اندازه قطر کمتر از ۱/۰ میکرون
- abs : نشانگری برای دوده
- مرجع خبر:مهندسان مشاور رهیافت