نویسندگان مقاله
- مهرداد علیمرادی - کارشناس ارشد مهندسی سیستمهای اقتصادی- اجتماعی، گرایش برنامه‌ریزی حمل‌ونقل
- مینا مجتهدزاده - کارشناس ارشد مهندسی سیستمهای اقتصادی- اجتماعی، گرایش برنامه‌ریزی حمل و نقل
- مهدی حسن زاده - کارشناس ارشد مهندسی عمران، راه و ترابری، مدیر عامل مهندسان مشاور رهیافت
- نازنین صادقی - کارشناس ارشد مهندسی عمران، مهندسی ترافیک و برنامه‌ریزی حمل‌ونقل
چکیده مقاله
انرژی عامل اصلی هر فعالیت اقتصادی است. درآمدزایی منابع انرژی برای ایران، اهمیت آن را بیشتر می‌کند. منابع انرژی، محدود و بعید است در آینده نزدیک، پژوهش‌ها برای کشف منابع نوین انرژی، به نتیجه قطعی برسد. وابستگی اقتصاد ملی به نفت، سبب شده بخش حمل‌ونقل به سبب مصرف فرآورده‌های میان تقطیر با ارزش مانند بنزین و گازوییل و نیز مشکلات فنی جایگزین انرژی‌های دیگر، اهمیت ویژه یابد. پرداخت یارانه سوخت، مانع بسیار مهم پیشرفت کشور است. با وجود کارهای انجام شده در صرفه جویی سوخت (وضع قوانین، استانداردها، نوسازی ناوگان، سوخت‌های جایگزین، کارت هوشمند، سهمیه بندی سوخت و ...) مصرف همچنان بالاست. از این رو آسیب شناسی راهبردهای مدیریت مصرف سوخت، مورد نیاز است.
برای تکمیل مجموعه راهبردهای مدیریت مصرف سوخت در حمل‌ونقل عمومی جاده ای که از برنامه‌های توسعه و قوانین این حوزه به دست می‌آید، از یافته‌های پرسشگری و نیز بازبینی پیشینه کشورهای دیگر بهره گیری می‌شود. هدف اصلی، ارائه راهبردهای امکان پذیر و مناسب برای رفع کاستیها، مشکلات و موانع مدیریت مصرف سوخت حمل‌ونقل عمومی بین شهری است. برای افزایش احتمال کامیابی راهبردهای برگزیده، گزینش نهایی به تفکیک اولویت‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی انجام می‌شود. نخست برای گزینش راهبردهای اجرایی و مناسب مدیریت مصرف سوخت، نقاط قوت، ضعف، کاستیها (درون زا و برون زا) و آسیب‌های درونی به ۳ دسته اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تقسیم می‌شود. سپس برای هر راهبرد، نسبت شانس پیروزی جداگانه در هر دسته، محاسبه و رده بندی می‌گردد. بدین ترتیب در هر یک از حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، راهبردهای مناسب با احتمال کامیابی بیشتر در کاهش مصرف سوخت، شناسایی و پیشنهاد می‌شود.
کلمات کلیدی: آسیب شناسی، نقاط قوت و ضعف، کاستیها، راهبرد مدیریت مصرف سوخت، قوانین صرفه جویی سوخت
پذیرفته شده در دوازدهمین کنفرانس تخصصی حمل‌ونقل و ترافیک تهران - اسفند ۱۳۹۱